De Packaging and Packaging Waste Regulation is ongetwijfeld een van de grootste dossiers voor de leden van Fost Plus, en bij uitbreiding Valipac, de komende jaren. Het gaat om een pakket aan wet- en regelgeving die onderdeel uitmaken van de Europese Green Deal voor een koolstofneutraal Europa tegen 2050.

De insteek is om de milieu-impact van verpakkingen verminderen door ze beter recycleerbaar te maken, het gebruik van gerecycleerd materiaal te verhogen en de hoeveelheid eenmalige verpakkingen te verminderen. Dat gebeurt onder andere aan de hand van regels die bepaalde verpakkingstypes verbieden, verplichte herbruikbaarheid en geharmoniseerde labelling binnen de EU. Het spreekt voor zich dat de PPWR een grote impact zal hebben op zowel wat consumenten in de winkelrekken gaan vinden als op de manier waarop bedrijven hun producten tot bij hun klanten zullen brengen.

Vanaf 12 augustus treedt die regelgeving in voege. De moeilijkheid is dat veel van de secundaire wetten (in het jargon implementing en delegated acts) nog niet gekend zijn. We weten dus vaak wel tegen wanneer bepaalde doelstelling gehaald moeten worden, maar nog niet altijd hoe. Dat creëert een bottleneck. Verpakkingen aanpassen of nieuwe verpakkingssystemen implementeren, vergt immers tijd. België dient tegen 2030 5% minder verpakkingsafval per hoofd aan te tonen. We hebben dus geen tijd meer te verliezen.

Vandaag zijn we vooral bezig met onze leden, de bedrijven die verpakte producten op de Belgische markt brengen, mee te nemen in wat de wetgeving concreet voor hen betekent. Daarvoor gaan we advies geven, best practices aanreiken, innovaties uittesten, projecten faciliteren en opschalen. Dit sluit perfect aan bij de maatschappelijke rol die we opnemen: niet alleen zorgen dat eenmalige verpakkingen ingezameld en gerecycleerd worden, maar de cirkel sluiten voor verpakkingsmaterialen. Dat wil zeggen nadenken over alternatieve verpakkingssystemen maar even goed gedrag beïnvloeden opdat iedereen, van producent tot consument, verantwoordelijk omgaat met verpakkingen.

In 2026 zijn er drie grote werven.

Reuse en refill

Vanaf februari volgend jaar, zullen horecazaken met een afhaalservice voor drank of voeding een systeem moeten aanbieden waarbij de consument zijn eigen bakje of beker kan meebrengen om ter plekke gevuld te worden. Een jaar later zal die horecaondernemer ook een systeem moeten aanbieden van herbruikbare verpakkingen. Reuse en refill systemen vragen om een belangrijk engagement van de consument en die is nog niet helemaal mee. Uit de Milieubarometer waarin we vorig jaar de Belgische consument bevroegen, bleek dat er veel interesse is voor hergebruik. 80% van de Belgen vindt dat er te veel wegwerpverpakkingen zijn maar tegelijk blijven bezorgdheden rond prijs, comfort en hygiëne drempels. Terwijl net een brede adoptie voor bedrijven een voorwaarde is voor schaalbaarheid, en dus voor rentabiliteit.

Recycleerbaarheid

Europa stuurt fors op de recycleerbaarheid van verpakkingen, en werkt daarvoor een evaluatiekader uit. Dat gaat zo ver dat verpakkingen die volgens die classificatie onvoldoende recycleerbaar zijn uiteindelijk verboden zouden worden om nog op de markt gezet te worden.

Labelling

Voor bedrijven komen er aanpassingen aan de labelling aan. Verpakkingen moeten zo een label krijgen hoe ze gesorteerd moeten worden, en dat moet de consument ook terugvinden op vuilnisbakken. Het uitgangspunt van Europa is uniformiseren: van Noorwegen tot Portugal en alles daartussen. Voor veel landen is dat een vooruitgang en die zijn blij met een helder kader. Voor landen zoals België, die al ver staan, brengt dat wel de nodige uitdagingen mee.

Het is de taak van UPV-organisaties om hun leden bewust te maken dat de PPWR eraan komt, en hen helpen zich hierop voor te bereiden, samen met de betrokken sectorfederaties. Daar waar er nog onduidelijkheid is en tegelijk beslissingen nodig zijn, gaan we samen met Valipac en UPV-organisaties in het buitenland al zoveel mogelijk terrein effenen. Pilootprojecten moeten daarbij helpen om nu keuzes te maken. Het zijn boeiende tijden in de verpakkingswereld.